Children's Stories (Nepali)

जीवन चक्र

खोलाका माछाहरु भटाभट मर्न थालेका थिए । माछासँगै भ्यागुता, गँगटा र पानीमा बस्ने अरु जीवहरु पनि मर्दै थिए । चंखे भ्यागुताका आमाबामात्रै होइन उसका दौँतरीहरु पनि मरिसकेका थिए ।

एकदिन दिउँसो चंखे दिक्क भएर खोलाको बगरमा घुम्दैथियो । उसले बगरमा कागतका बट्टा र रित्ता सिसीहरु देख्यो ती कागत र सिसीमा "किरामार्ने विषालु औषधि" लेखिएको थियो । खोलाका माछा र अरु जीवहरु किन यसरी अचानक मरे भन्ने कुरा चंखेले बल्ल बुझयो । यो कुरा अरु भ्यागुताहरुलाई पनि सुनाउन ऊ उप|mँदै खोलाले दहतिर लाग्यो ।

दहमा केटाहरुले माछा मार्न लागेका थिए । चंखे चाल मारेर दहछेऊ पुग्यो र केटाहरुले माछा समातेको हर्ेन थाल्यो । एउटा केटाले चंखेलाई देखिहाल्यो र चिच्यायो, "हेरहेर, भ्यागुता !"

चंखे ज्यान जोगाउन पानीभित्र हामफाल्यो । पानी भित्र पुग्ने बित्तिकै उसको टाउको दुख्न थाल्यो । खप्न नसकेर ऊ पानी बाहिर निस्क्यो र ढुँगाको कापमा लुक्न खोज्यो । तर उसलाई रिगंटा लाग्न थाल्यो ऊ हिंड्न सकेन र त्यहीं उत्तानो परेर पेट फुलाउँदै पल्ट्यो ।

आकाशमा चील र काग उडिरहेका थिए । तिनीहरुले चंखेलाई जुनसुकै बेला पनि झम्टेर खान सक्थे किनकि ऊ लुक्न वा भाग्न सक्ने अवस्थामा थिएन । उसले आफू पक्कै मर्ने भएँ भन्ने कल्पना गर्न थाल्यो । माछा मार्नको लागि केटाहरुले खोलामा वीष राखेको कुरा उसले बुझयो । उसले आँखा घुमाएर यता उता हेर्‍यो । उसको वरिपरि माछा मात्रै होइन भ्यागुता, गँगटा, पँधर्ेर्नी कीरा र पानीमा बस्ने अरु जीवहरु पनि छटपटाइरहेका थिए ।

उता दहमा केटाहरु पानीमा पौडँदै पानीभित्र डुब्दै माछा समात्दै खुशी हुँदै थिए । चिल, काग र अरु चराहरु बगरमा पल्टेका माछा, भ्यागुता गँगटा र कीराहरु खाँदैथिए । उनीहरुले रमाईरमाई माछा खाए । रात परेपछि केटाहरु घरतिर लागे ।

भालिपल्ट बिहान चंखे उठेर हर्ेदा छक्क पर्‍यो । हिँजो बंगरमा रमाउँदै माछा, भ्यागुता गँगटा र किरा खाने चराहरु कोही पल्टेका थिए कोही छट्पटाइरहेका थिए । मरेका चराहरुलाई ककुररस्यालहरुले लुछ्न थोलेका थिए । यस्तो विनाशलीला देखेर चंखे अत्तालियो । ऊ मानिसको दर्ुबुद्धि र अपराधलाई मनमनै धिकार्दै थियो । अचानक उसले शंख फुकेको स्वर सुन्यो ।

एक हुल मानिसहरु मरेको मानिसको लास बोकेर खोलातिर आउँदैथिए । मलामीहरुमध्ये कोही छाती पिटीपिटी रोइरहेका थिए । लासलाई खोलाको किनारैमा बिसाएपछि मलामीहरु लास जलाउन दाउरा चाङ लगाएर चिता बनाउन थाले ।

चंखेलाई खुल्दुली लाग्यो । ऊ बिस्तारै लासको नजिकै पुग्यो । लासको अनुहार देखेर ऊ झण्डै बेहोस भएन । किनकि त्यो हिजो दहमा माछा मार्ने केटाहरु मध्ये उसलाई देखेर "हेर भ्यागुता" भन्दै चिच्याउने केटाको लास थियो । अरु कति लास आउने होलान् भन्ने कल्पना गर्दै डरले चंखे आत्तिदैं त्यहाबाट बिस्तारै बीष नभएको पानीको पँधेरा तिर लाग्यो ।

बालपत्रिका मुना मासिक, वर्ष३, अंक ६, जेठ २०५० मा प्रकाशित ।

Back

Recent Articles

नयाँ लेख

लोकतन्त्रमा सूचनाको हकः अवसर र हाँक

सूचनाअधिकार र प्रेस

जनअधिकारका लागि सूचनाको हक

जनसत्ताका लागि छैटौँ सत्ता
 
नयाँ नेपालमा संचार शक्ति जनताको हातमा

गाउँको विकासमा सूचना तथा संचार प्रविधि

मिडिया भन्ने कि प्रेस?

ऐतिहासिक गिद्धे प्रेस

सञ्चारको लोकतन्त्रीकरण र पुनःसंरचनाको एजेन्डा

नेपालको पुनःसंरचनामा संचारको भूमिका

नेपालको नवनिर्माणमा बालसाहित्यको भूमिका

सम्विधानसभाका लागि मिडियाको भूमिका

Gaunle Deurali, the First Rural Newspaper of South Asia needs your support.
Please click here and Save It!

Interview on IT broadcast through Radio Sagarmatha
(File Type: Exe, Size: 1.16 MB)
Download Now»

गाउँमा आर्थिक क्रान्तिका लागि मोबाइल फोन

आर्थिक विकासमा मोबाइल फोनको यही महत्वले गर्दा नै चिन, भारत, फिलिपिन्स, दक्षिण कोरिया जस्ता द्रुत गतिले आर्थिक प्रगतितिर लम्किरहेका देशहरूमा मोबाइल फोनको विकासले फडको मारिरहेको छ । ती देशहरूमा कम्प्युटरभन्दा मोबाइल फोनको संख्या, सेवा र व्यवसाय धेरै बढिरहेको छ । अहिले चिनमा सयकडा बीस जनाभन्दा धेरैको हातमा मोबाइल फोन छ । त्यस्तै भारतका गाउँगाउँमा पनि मोबाइल फोन पुग्न थालेको छ ।
भौतिक पूर्वाधारको अभाव, ठूलो लगानी, सुरक्षा आदि विभिन्न कारणले गर्दा नेपालमा गाउँगाउँमा परम्परागत तारयुक्त टेलिफोन पुर्याउनु सजिलो छैन । ताररहित सूचना प्रविधि नै यहाँको लागि सबैभन्दा उपयुक्त र प्रभावकारी उपाय हो । रेडियोले एकतर्फी सूचना प्रवाहित गर्छ भने टेलिफोनले दुई तर्फी । यसैलै नेपालमा अहिले बढिरहेको मोबाइल फोनलाई कृषि बजारको विकासँग जोडेर हेर्नु अति आवश्यक छ । बाँकी अंश»

अहिलेको विश्वमा विकास संचारको सान्दर्भिकता

भारतको पूर्वी समुद्र तटीय राज्य पोण्डेचेरीको एउटा गाउँ नाल्लवधुमा सुनामी महाभूकम्पले उत्पन्न गरेको समुद्री छालको पानी पस्यो तर त्यहाँ कसैको पनि मृत्यु भएन । छाल आउनुभन्दा पहिले नै सबै गाउँलेहरू घर छाडेर सुरक्षित ठाउँमा गइसकेका थिए । बाँकी अंश»

कम्प्युटरमा नेपाली र नेपालीमा कम्प्युटर

कम्प्युटरको मनिटर, मेनु र सन्देशहरू देवनागरी लिपिमा नेपाली भाषामा चल्ने वा देखिने नभएसम्म र नेपाली भाषामा दिएको आदेशअनुसार कम्प्युटरले काम नगर्दासम्म अंग्रेजी नजानेका साक्षर नेपालीले कम्प्युटरको उपयोग गर्ने सम्भावना छैन । नेपाली भाषामा कम्प्युटर चलाउने प्रविधि सुरु भयो भने झण्डै आधा जनसंख्याको हाराहारीमा रहेका साक्षर नेपालीहरू कम्प्युटर चलाउनसक्ने अवस्थामा पुग्नेछन् । बाँकी अंश»

Empowering Rural People through Communication

In the rural areas of Nepal, schoolbooks of the children, labels and wrappers of the commercial goods and posters and pamphlets during election are the only printed paper the people usually see. If knowledge is the fuel for development, where is that fuel for the majority of the people of Nepal? Read More »

Where are we in the Global Map of IT?

The main vision of the Nepalese IT Policy 2000 is to “Place Nepal on the Global Map of information technology within the next five year.” Where are we in that map after losing three precious years?
Read More »

Power of IT and Its Use in Nepal is the first book that tries to address these questions. Published in Nepali language, it explains the technical and practical aspects of information technology and its significance for the developing countries like Nepal.The 210 page book costs Rs. 200. Download full Nepali text in PDF file.